Een longtransplantatie is iets ingewikkelder dan het verwijderen van een ingegroeide teennagel. Maar hoe gaat zo'n operatie nu in z'n werk? Hieronder een korte beschrijving. Ook na het lezen blijft gelden: don't try this at home.

Dubbele longtransplantatie

Mensen met CF krijgen altijd twee nieuwe longen: de dubbele longtransplantatie. Er bestaan verschillende technieken voor. Bij de meestgebruikte worden in feite twee enkele longtransplantaties achter elkaar verricht.

De operatie begint nadat er groen licht is gegeven door het team dat de donorlongen op locatie is gaan keuren. De patiënt is daarvoor al opgeroepen en voorbereid voor de operatie (zie proces longtransplantatie).
 

Met spreiders wordt er toegang verkregen tot de borstholten. Je moet het in feite zien alsof de borstkas als een motorkap wordt opengezet.

Dan wordt begonnen met het vrij prepareren van de oude longen. Bij mensen met CF kan dit heel veel werk zijn. De chronisch geïnfecteerde longen zijn meestal verkleefd geraakt met het borstvlies.

 

Eerste long

Pas als de donorlongen in de operatiekamer aanwezig zijn, wordt begonnen met het verwijderen van de eerste long. Vaak wordt begonnen met de grote rechter long. Er kan ook begonnen worden met de slechtste long. Dit om te voorkomen dat de patiënt aan de hart-longmachine moet. Hij blijft dan gedurende heel de operatie steeds zelf de gaswisseling (opname zuurstof en uitscheiding koolstofdioxide) verzorgen. Zodra de nieuwe long functioneert, kan de betere long dan worden vervangen. Het gebruik van de hart-longmachine brengt extra risico op bloedingen met zich mee, door ontstolling.

De luchtpijp wordt dicht geniet, long(slag)aderen afgeklemd. De long wordt verwijderd. Eventuele bloedingen worden dichtgeschroeid. Het hartzakje (pericard), het ondoorzichtige vlies om het hart,  wordt geopend op de aanhechtingsplaats van de longader in de boezem (zie beschrijving van het hart). De linkerboezem wordt afgeklemd op zo'n manier dat de manchet van de longader kan worden opgehecht.

 

De donorlongen worden van elkaar losgemaakt en de rechterlong wordt ingepast met ijs onder de long. Achtereenvolgens worden de bronchus, de longslagader en ten slotte de longaderen vastgemaakt (anastomose).

Korte tijd voor het openzetten van de longslagader wordt medicatie tegen afstoting toegediend. Dan wordt de longslagader ontklemd en de long ontlucht. Bloedingen van de hechtingsnaden worden overhecht. De beademing van de long start en de long moet zich ontplooien. De hechtnaad van de bronchus wordt van binnen nagekeken.

Tijd voor koffie en een boterhammetje, maar eigenlijk voor stabilisatie. Na enkele tientallen minuten wordt de bloedsomloop van de tweede long stilgelegd. Kan de nieuwe long de zuurstofvoorziening niet zelfstandig verzorgen, dan moet gebruik gemaakt worden van de hart-longmachine.

 

Tweede long

Het implanteren van de tweede long gebeurt min of meer hetzelfde. Alleen als dit de linkerlong is, dan is met name de aanhechting van de longaderen aan de hartboezem gecompliceerd. Om ruimte te maken voor het aanhechten, moet het hart worden weggeduwd. Dat zorgt voor bloeddrukdaling. Er is steeds maar tijd voor 1 of 2 steken per keer. Daarna moet het hart weer teruggelegd worden om de circulatie en de bloeddruk te laten herstellen.

 

Aan beide zijden worden nu lucht- en vochtdrains aangebracht. De borstkas wordt laagje voor laagje gesloten en de hart-longmachine wordt langzaam afgebouwd als deze is ingezet.

 

Naar de IC

Na 6-12 uur kan de patiënt beademd en wel naar de intensive care. Als bloedsomloop en ventilatie van de longen het toelaten en de gaswisseling oké is, kan de beademing worden gestopt. Dat kan al een dag na de operatie zijn. Het kan ook langer duren, afhankelijk van herstel en eventuele complicaties.

Om te voorkomen dat de 'vreemde' organen meteen worden afgestoten door het ontvangende lichaam, worden zogenaamde immunosuppressiva gegeven. De dosis wordt in het jaar na transplantatie langzaam verminderd tot een minimaal niveau, dat voor iedereen verschillend is. Daarnaast worden op de intensive care antibiotica toegediend om te voorkomen dat ontstekingen ontstaan.